X
تبلیغات
قارچ ثناء

قارچ ثناء
تولید کننده بذر قارچ های خوراکی  
امکانات وب


IranSkin go Up

قالب میهن بلاگ تقویم جلالی

Google

در اين وبلاگ
در كل اينترنت

جاوا اسكریپت

 

 

چرخه زندگی قارچ دکمه ای

     در زيركلاهك قارچ تعدادي تيغه ( لامل ) وجود دارد كه وظيفه آنها توليد اسپور است كه رنگ اسپرها در قارچ دكمه‏اي قهوه‏اي ويا قهوه‏اي مايل به ارغواني است. وقتي كه يك اسپور شروع به جوانه زني مي‏كنديك ‏رشته لوله‏اي شكل باريك كه در اصطلاح به آن هيف مي‏گويند به سرعت رشد مي‏كند ويك شبكه بزرگي بنام ميسليوم توليد مي‏كند كه اين قسمت اندام رويشي قارچ را تشكيل مي‏دهد. هر سلول از ميسليوم داراي دو هسته است كه در اصطلاح به آن ديكاريوت مي‏گويند حال ممكن است ميسليوم رويشي اسپورهاي ثانوي با ديواره ضخيم يا نازك را توليدكند، اگر اسپورها با ديواره ضخيم باشند به آن كلاميدوسپور مي‏گويند .

    بازيدها سلولهايي هستند كه بازيديوسپورها در روي آنها به وجود مي‏آيند وهر بازيد داراي دو اندام خار مانندي بنام استريگماست كه در انتهاي هر يك از آنها يك بازيديوسپور به وجود مي‏آيد در ابتدا هر بازيديوم جوان دو هسته دارد كه با هم تركيب شده ويك هسته ديپلوئيد را به وجود مي‏آورد ودر پي آن يك عمل  تقسيم سلولي (ميوز يا ميتوز ) انجام شده وچهار هسته هاپلوئيد به وجود مي‏آيد .

هرجفت از هسته‏ها با وارد شدن به يك استريگما اسپور را بوجود مي‏آورد وهراسپور بالغ دوهسته دارد كه ممكن است داراي خصوصيات جنسي مشابه‏اي داشته باشند.

 

 

 

تشريح قسمتهاي مختلف يك قارچ دكمه‏اي

 

 

 

۳) انواع گونه های زراعی قارچ دكمه‏اي

·  Agaricus

·  Agaricus arorae

·  Agaricus arvensis

·  Agaricus augustus

·  Agaricus benesi

·  Agaricus bernardii

·  Agaricus bisporus

·  Agaricus bitorquis

·  Agaricus californicus

·  Agaricus campestris

·  Agaricus comtulus

·  Agaricus cupreo-brunneus

·  Agaricus diminutivus

·  Agaricus fusco-fibrillosus

·  Agaricus fuscovelatus

·  Agaricus hondensis

·  Agaricus lilaceps

·  Agaricus micromegathus

·  Agaricus meleagris:

·   Agaricus praeclaresquamosus

·  Agaricus pattersonae

·  Agaricus perobscurus

·  Agaricus praeclaresquamosus

·  Agaricus semotus

·  Agaricus silvicola

·  Agaricus subrutilescens

·  Agaricus xanthodermus

·  Agrocybe pediades

·  Agrocybe praecox

·  Albatrellus flettii

·  Alboleptonia sericell

 

۴) آشنائي با انتخاب سويه: براي بدست آوردن محصول خوب ومناسب ، ضروري است در هر مرحله از كاشت نمونه‏هايي انتخاب شوند كه ضمن سازگاري هر چه بيشتر با شرايط موجود ،بيشترين و بالاترين ميزان محصول را چه از نظركيفي وكمي در واحد سطح توليد كنند. رسيدن به اين هدف جز از طريق‏انتخاب سويه‏هايي‏كه از نظرميزان محصول، شكل ظاهري وبازارپسندي ،مقاومت به آفات و امراض،داراي شكل متناسب وطبيعي را داشته باشد امكان پذير نيست .

۵) اصول و نحوه نگهداري سويه ها : در مورد تهيه سويه‏ها سه روش عمده وجود دارد كه عبارتند از

   A) كشت توده اسپور     B) كشت بافت     C) كشت ميسليوم

كشت اسپور فقط زماني امكان پذير است كه قبل از استفاده از يذربايد با سويه مادري مقايسه نموده ودر صورت مطلوب بودن اقدام به تهيه بذر نمود .چرا كه ممكن است اختلافات ژنتيكي متعددي از خود نشان دهند .

در روش كشت بافت ميسليوم حاصله مي‏تواند براي توليد بذر در دوره‏هاي متعددي مورد استفاده قرار گيرد.

لازم به ذكر است كه هر ۳ الي ۴ ماه يك بار بايد اقدام به كشت ميسليوم نمائيم . با كشت متوالي ميسليوم مي‏توان طي ساليان طولاني بذر سويه( بذر مادري ) مورد نظررا حفظ تهيه نموده واز آن استفاده كرد البته ممكن با كشت متوالي ميسليوم از يك سويه منجربه تفرق صفات در آن شود .

۶) انواع سويه هاي موجود در ايران : 

در حال حاضر سويه‏ها با كدهاي ذيل در مناطق مختلف ايران مورد استفاده قرار مي‏گيرد كه عبارتند از :كد 91 ، 609-130 ، 791  ،512،649 ، 413،381، 611،516،765،600، F-58و- F42  - E50 F56 3- A15 A8  -A12-X1-S11-U1،U1 X25 ,20, 22, 6, 8 , 4, 13  F56,58,40,42,50

۷) آشنائي با مفهوم كود كمپوست :

براي پرورش قارچهاي خوراكي مخصوصا دكمهاي يا ( آكاريكوسAgaricus) نياز به مواد غذائي خاصي است تا بتواند ضمن تامين مواد غذائي مورد نياز قارچ و توليد محصول مناسب امكان رقابت قارچ با ساير موجودات ذرهبيني ( ميكروارگانيسمها ) را فراهم آورد در حال حاضر از موادي مانند بقاياي گياهي ومواد زايد سلولزدار كارخانجات نيشكر وقند چوب- روغن نباتي و غيره براي تهيه كمپوست قارچ در دنيا مورد استفاده قرار ميگيرد.

۸)  هدف از تهيه كمپوست براي پرورش قارچ خوراكي مخصوصا دكمهاي شامل عمدتا 3 بخش ميشود.

 (Aايجاد محيط مناسب براي رشد ميكروارگانيسم هايي كه به رشد قارچ كمك مي‏كنند بدون اين كه مزاحمتي براي آن ايجاد نمايند.

 (Bدرجه حرارت بالايي كه در اثر تخمير در كمپوست ايجاد مي‏شود باعث از بين رفتن اغلب پاتوژنهاو آفات مضر مي‏گردد.

 (Cتغييروتبديل كاه وگلش و كودحيواني به موادي كه بيشتر براي رشدقارچ خوراكي دكمه‏اي مناسب باشد.

                                                                     

 ۹) آشنائي با مواد ونحوه به عمل آوردن كود كمپوست ۱) مواد اصلي ۲) مكمل هاي ۳) مواد غذائي كنسانتره       ۴) كود هاي ازته        ۵) املاح معدني

     1-9) مواد اصلي : اين مواد عبارتند از كاه وكلش گياهان تيره غلات ( گندم _ جو _ برنج _ ذرت _ سورگوم_ چاودار_ يولاف و...) به همراه كود حيواني يا مرغي كه هدف اصلي از مصرف اين مواد ،تامين سلولز مورد نياز در بستر است كه اين مواد شرايط مطلوبي براي رشد ميكرواركانيسم هاي مفيد وشرايط مناسب رشد قارچ را در بستر فراهم مي‏كنند

2-9) مكمل‏هاي غذائي : اين مواد جهت كمك به امر تخمير وبهبود كيفيت كمپوست به آن افزوده  مي‏شود و مهمترين اين مواد كودهاي حيواني است كه خيلي سريع تجزيه شده ومقداري ازت در اختيار كمپوست قرار مي‏گيرد و اين مقدار در حدود ۱  الي ۵ در صد مي‏باشد

3-9) مواد غذائي كنسانتره : اين مواد غالبا در جيره غذائي حيوانات مصرف مي‏شود و شامل سبوس‏گندم و جو و برنج وغلات تخمير شده دانه‏هاي ذرت و سويا و كنف است كه حاوي هر دو ماده ازته وكربوهيدراتها است و بتدريج احتياجات قارچ را تامين مي‏كنند .

4-9) كودهاي ازته : اين كودها كه شامل كودهاي سولفات آمونيم و اوره و نيترات كلسيم و نيترات آمونيم كه بسرعت آزاد شده و رشد ميكرواركانيسمهاي موجود در محيط را تسريح مي‏بخشد.

5-9 ) املاح معدني : تركيباتي همچون سوپر فسفات تريپل و كربنات كلسيم و سولفات كلسيم كه با رسوب كلوئيدهاي محلول در محيط وخنثي كردن چربيها از لزج شدن وبه هم چسبيدن كمپوست جلوگيري مي‏كنند .

۱۰ ) آشنايي با فرمول بندي كمپوست يا هدف از فرمولبندي كمپوست :با توجه به اينكه در پرورش قارچ دكمه‏اي ازدو نوع كمپوست طبيعي كه از پهن اسب تهيه مي‏شود و مصنوعي كه بيشتر از مواد مختلفي مانند كاه و كلش وسبوس مثلا گندم و كود مرغي و كودهاي شيميايي حاصل مي‏شود كه در اينجا هدف اصلي از فرمولبندي كمپوست ايجاد يك تعادل مناسب ما بين در صد ازت وكربن موجود در كمپوست است كه در مرحله شروع كمپوشت سازي ميزان ازت در حدود ۵/۱ در صد وزن خشك مواد است ونسبت كربن به ازت ۱ : ۳۰

كمپوست در پايان مرحله آماده سازي بايد داراي ۲   الي ۲/۲ درصد  ازت باشد و نسبت كربن به ازت در داخل كمپوست ۱۷:۱ مي‏باشد كه معمولا در فرمولهاي تهيه كمپوست تنوع زيادي وجود دارد وهر كدام آنها با توجه به قيمت ونوع مواد اوليه موجود و مكملهاي غذائي مورد نياز تنظيم مي‏شود كه در ذيل براي كمپوست طبيعي يك مورد را ذكر مي‏كنيم

۱۱ ) انواع كمپوست قارچ دكمه‏اي   : A ) طبيعي   ( با استفاده از پهن اسب )  B) مصنوعي  B1) تهيه كمپوست به روش طولاني مدت   B2)  تهيه كمپوست به روش كوتاه مدت       

   ۱۲) تهيه كمپوست طبيعي از كود اسب: قارچ دكمه‏اي يا ( Agaricus) بر روي مواد آلي كه در حال تجزيه وتخمير هستند يعني اجسام آلي مرده رشد و توليد مثل مي‏كند ودر طي ساليان سال در عمل ثابت گرديده كه بهترين محيط براي رشد و پرورش قارچ دكمه‏اي پهن اسب مي‏باشد ودر صورت نبود آن مي‏توان از پهن الاغ ويا قاطر نيز بجاي آن استفاده كرد. البته قبل از كاشت بذر قارچ در پهن بايد پهن را براي كاشت آماده كرد بدين شكل كه پهن اسب را در يك محيط سر پوشيده با كف سيماني به ارتفاع حداقل يك متر به شكل توده روي هم تل مي‏كنند تا پهن از زير داغ شده ( حدود ۲۵ درجه )  وشروع به تخمير نمايد كه معمولا پهن تازه اسب در روزهاي اول تل كردن ( قالب زني ) سريع داغ مي‏شود ( حدود ۷۵ درجه سانتيگراد )كه اين درجه براي كمپوست ضرر دارد لذا براي جلوگيري از آن در داخل توده پهن اسب مقداري خاك مرغوب باغچه ليمنوي هوموس داربه نسبت ۲۰  الي ۳۰ % مخلوط مي‏كنند به اين طريق كه اول يك لايه پهن را پخش كرده وبعد از روي آن يك لايه خاك اضافي مي‏كنندو اين كاررا پشت سرهم ادامه داده و يك توده به ارتفاع يك متردرست مي‏كنندودر آخر كار روي كمپوست را با پا ويا بيل مي‏كوبند تا سفت و متراكم شود واگر در موقع قالب زني پهن خشك بود مقداري آب روي پهن پاشيده مي‏شود تا مقداري رطوبت داشته باشد.

اين عمل يعني قالب زني تا سه مرتبه به فاصله‏هاي زماني ۷ الي ۱۰ روز از همديگر تكرار مي‏شود وبدين ترتيب بعد از ۳۰  روز در اثر تخمير جسم قهوه‏اي رنگ و نرمي در اختيار خواهيم داشت وكمپوست براي كاشت قارچ آماده شده است

فرمول تهيه كمپوست طبيعي به عنوان مثال

رديف

ماده مصرفي

مقدار مصرفي

1

پهن اسب

1000 كيلوگرم

2

كوداوره

3 كيلوگرم

3

سولفات كلسيم هيدراته ( گچ)

30 الي 40 كيلوگرم

4

سبوس گندم

350 كيلوگرم

توضيح اينكه در صورت نبود كود اوره مي‏توان از  ۱۰۰   الي ۱۱۰  كيلوگرم كود مرغي استفاده كرد .

۱۳ ) اصول تهيه كود كمپوست مصنوعي براي قارچ دكمه‏اي به روش طولاني مدت

يكي از قديمي‏ترين روشهاي تهيه كمپوست به منظور كشت قارچ دكمه‏اي است و اولين گام در تهيه كمپوست قارچ دكمه‏اي به روش بلند مدت تهيه كاه وكلش وخيس نمودن آنهاست كلشها پس از جذب مقداري آب ،نرم شده ،ظرفيت جذب آب آن نيز افزايش مي‏يابد كلشها را بصورت لايه نازك در سطح سوله پخش مي‏كنند سپس با پاشيدن آب فراوان بر روي آنها طي مراحل مختلف آنها را خيس مي‏كنند به طوري كه كاملا از آب اشباع شده وديگر نتواند آب به خود جذب نمايد كاه وكلشها را برگردانده وبه اين ترتيب چند نوبت عمل آبپاشي بر روي آنها صورت مي‏گيرد بطوري كه رطوبت كاه به حدود ۷۵%  رسيده ودر بيشتر كمپوست‏ها ظرفيت جذب آب كامل شده است .

بعد از خيس كردن كاه وكلشها تمام مكملهاي غذايي آن را به جز پودر سنگ گچ را بطور يكنواخت در سطح آن پخش نموده و با آن مخلوط مي‏كنند بعداز مخلوط كردن مكملهاي غذايي با كمپوست ، مخلوط حاصل را به صورت يك توده روي هم انباشته مي‏كنند ،هر قالب كمپوست داراي يك متر ارتفاع ويك متر عرض بوده وطول توده كمپوست بستگي به مقدار آن دارد كه اين عمل را در اصطلاح قارچكاران قالب زني گويند.

قالب كمپوست بايد محكم باشد اما نيايد زياد فشرده شود ،اندازه ابعاد قالب كمپوست بسته به اندازه قطعات كلش ودرجه حرارت هوا متفاوت است و هر چه قطعات كلش بزركتر باشد قالب نيز بزرگتر خواهد بود و چنانچه كمپوست سازي در ماههاي سرد سال صورت گيرد كه درجه حرارت بين ۱۰  الي ۲۰  باشد تهيه قالب هاي كوچك موجب عدم تامين ميزان حرارت و رطوبت مورد لزوم براي تخميركمپوست مي‏شود . كمپوست سازي به نحو احسن صورت نمي‏گيرد در صورتي كه طي فصول گرم به ويژه در مناطقي كه گرمسير است اختلاف درجه درون توده كمپوست با هواي اطراف آن كم بود جريان تبادل هواي داخل و خارج كمپوست ضعيف بوده وبراي تهويه كفايت نمي‏كند لذا در اين مناطق بهتراست توده كمپوست با عرض كمترو ارتفاع بيشتر قالب زني شود .

اطمينان از تامين درجه حرارت بالاي۷۰  الي ۷۵  درجه به منظور به دست آوردن كمپوست مناسب ضروري است ، همچنين كمپوست بايد حاوي مواد غذايي لازم براي بدست آوردن محصول مناسب باشد ودر طي مراحل تهيه كمپوست بايد چندين مرتبه عمل به هم زدن قالبها وقالب زني مجدد صورت گيرد .

براي عمل آوري كمپوست هر شركتي طبق برنامه خود عمل نموده و مقدار مكملهاي را محاسبه نموده وعمليات قالب زني را طرح ريزي مي‏كند كه يك نمونه در ذيل آورده مي‏شود . 

                                                                                                          

                      

               تصویر۳ و۴ ) انباشتن گاه و کلشها در یک سوله با کف سیمانی  جهت آبپاشی وتهیه کمپوست                       

                                                                    

                         

                                           تصویر ۴

 

 تصویر ۵) انباشتن کلشها در یک مکانی با کف سیمانی روباز جهت آبپاشی

 

 

 تصویر ۶) پاشیدن آب بر روی کلشها جهت اشباع کردن از آب

 

 

تصویر ۷) اضافی نمودن کود مرغی ومکملها به کلشهای خیس شده

 

 

تصویر ۸) عملیات زیر رو کردن گاه وکلشها

 

 

تصویر ۹) عملیات قالب زنی کمپوست

 

 

تصویر۱۰ ) نمایش قالب کمپوست از جهت روبرو

 

 

 

          تصویر ۱۱ ) کمپوست قالب زنی شده وآماده جهت ورود به مرحله پاستوریزاسیون

 

 ۱۴ ) اصول تهيه كود كمپوست براي قارچ دكمه‏اي به روش كوتاه مدت                                                        

روش كوتاه مدت داراي دو مرحله است كه مرحله اول آن همانند مرحله اول روش تهيه كمپوست بلند مدت است با اين تفاوت كه اولين مرحله برگرداندن كمپوست در روز سوم ودومين مرحله برگرداندن آن در روز ششم و سومين مرحله برگرداندن در روز نهم ويا دهم صورت مي‏گيرد كه در سومين مرحله برگرداندن پودر سنگ گچ نيز به كمپوست اضافه مي‏گردد بعد از اين مراحل سه گانه قالب زني كمپوست آماده انتقال به اطاق پاستوريزاسيون مي شود.

 

فرمول شماره  1 به عنوان مثال

رديف

ماده مصرفي

مقدار مصرفي

1

كاه وكلش

300 كيلوگرم

2

سبدس گندم

30 كيلوگرم

3

كود اوره

4 كيلوگرم

4

سولفات آمونيوم

9 كيلوگرم

5

سوپر فسفات

2 كيلوگرم

6

سولفات پتاسيم

3 كيلوگرم

7

سنگ كچ

30 كيلوگرم

 

فرمول شماره 2  به عنوان مثال

رديف

ماده مصرفي

مقدار مصرفي

1

كاه وكلش برنج

100 كيلوگرم

2

سولفات آمونيم

18 كيلوگرم

3

كود اوره

5/4 كيلوگرم

4

سوپر فسفات

18 كيلوگرم

5

آهك

27 كيلوگرم

 

فرمول شماره   3 به عنوان مثال

رديف

ماده مصرفي

مقدار مصرف

1

كاه وكلش

300 كيلوگرم

2

سبوس گندم

30 كيلوگرم

3

كود اوده

5 كيلوگرم

4

سولفات آمونيم

9 كيلوگرم

5

سوپر فسفات

2 كيلوگرم

6

سولفات پتاسيم

3كيلوگرم

7

گچ 

7كيلوگرم

 

فرمول شماره 4 به عنوان مثال

رديف

ماده مصرفي

مقدار مصرف

1

كاه وكلش گندم

300 كيلوگرم

2

كود اوره

5 كيلوگرم

3

سبوس گندم

5/22كيلوگرم

4

نيترات كلسيم و آمونيم هركدام

4 كيلو گرم

5

سولفات كلسيم هيدراته

18 كيلوگرم

 

۱۵) ضد عفوني يا استريل نمودن كمپوست : بعد از آماده شدن كمپوست در اين موقع كمپوست را داخل جعبه‏ها يا كيسه‏هاي پلاستيكي پرنموده در داخل سالن استريل با فاصله در كنار همديگر ويا روي هم قرار مي‏دهند بايد جعبه‏ها ويا كيسه‏ها را طوري در كنار همديگر يا روي هم قرار داده شوند كه جريان هوا وبخار بتواند به راحتي عبور نمايددر اين هنگام به علت فعاليت ميكروبي درون كمپوست حرارت آن زياد شده كه مي‏تواند تا ۵۳   الي ۵۴  درجه سانتيگراد برسد در اين موقع بايد توجه داشته باشيم كه درجه حرارت كل سالن بايد ثابت بوده وتغييري نكند ، دماي سالن را تا مدت ۳ الي ۴   روز در اين دما  باقي مي‏ماند بعد از اين مدت توسط بخارگرم دماي سالن را تا ۶۰  درجه سانتيگراد افزايش داده و بعد ار ۸  الي ۹  ساعت دوباره در هر ۲ ساعت يك بار دماي سالن را حدود ۲  الي ۳  درجه كم مي‏كنند تا زماني كه دوباره دما به ۵۲  الي ۵۳  برسد  سپس كمپوست داخل سالن براي مدت ۵  الي ۶  روز در اين درجه حرارت (۵۳-۵۴) باقي مي‏ماند تا اينكه گاز آمونياك موجود دركمپوست كاملا از بين برود بعد از اين دماي سالن وكمپوست را دوباره كم كرده ودر حدود  ۲۳  الي ۲۵  درجه كاهش داده تا كمپوست خنك گردد البته بايد توجه داشت كه در تمام مراحل پاستريزاسيون كمپوست بايد داراي رطوبت كافي داشته باشد واز خشك شدن لايه هاي خارجي آن جلوگيري نمود واگر مشاهده گرديد كه خشك شده است بطور مصنوعي اقدام به پاشيدن آب نمائيم. بعد از اين مرحله كمپوست براي كاشت بذر آماده شده است.

                                                                   

 

       

                                                 تصویر ۱۲) تونل یا اطاق پاستوریزه شده

 

          

                         تصویر۱۳ ) کمپوست پاستوریزه شده قبل از خروج از تونل

 

۱۶- آشنائي با روشهاي آماده سازي بستر يا انواع روشهاي كشت قارچ دكمه اي

A  قفسه اي         B جعبه اي      C   كيسه اي     پشته اي

 

۱۷)   كشت قارچ دكمه‏اي به روش قفسه‏هاي چوبي و يا استيل : در اينگونه كشت قارج ابتدا داخل سالن پرورش را توسط چوب و يا فلزهاي استيل قفسه بندي مي‏كنند بطوري كه اولين طبقه از سطح زمين حدود۲۰  الي ۲۵  ساتيمتر فاصله دارد وطبقه‏هاي دو و سوم و الي آخر از همديگر حدود ۳۰ الي ۳۵ سانتيمتر داشته باشند وبعد كمپوست استريل شده را داخل اين قفسه ها پركرده ومايه‏گوبي مي‏كنند .

                         

           تصویر  ۱۴ و ۱۵ و۱۶ ) قفسه بندی سالنهای پرورش قارچ دکمه ایی با نبشی فلزی یا الوارهای چوبی

 

        

                                             تصویر ۱۵

        

                                                تصویر ۱۶

 

18) كشت قارچ دكمه‏اي به روش جعبه‏اي : در اين روش ابتدا جعبه‏هاي كشت كه اكثرا چوبي هستند را پر از كمپوست نموده وبعد از مايه زني در داخل سالن پرورش بطور مرتب روي همديگر مي‏چينند بعد از چند روز كه ريسه‏هاي قارچ سطح كمپوست را پوشاند اقدام به خاك دهي روي كمپوست كرده وقارچ مراحل رشد خود را طي مي‏كند    

فرقي‏كه اين روش با روش قفسه‏اي دارند دراين است كه در اين روش جعبه‏ها را مي‏توان در هر زماني به هرمكاني انتقال داد ولي در روش قفسه‏اي چون قفسه‏ها ثابت هستند نمي‏توان اين كار را انجام داد

 

            

                       تصویر  ۱۷ و ۱۸ و ۱۹) کشت قارچ دکمه ای در جعبه های چوبی

 

 

                                              تصویر ۱۸

 

     

                                           تصویر ۱۹

 ۹) كشت قارچ دكمه‏اي به روش كيسه‏اي:استفاده از جعبه‏هاي چوبي ويا كشت در قفسه هزينه‏دار مي‏باشد وجاگزيني جعبه‏هاي شكسته مستلزم هزينه زيادي است لذا در پرورش قارچ دكمه‏اي نيز مي‏توان از كيسه‏هاي پلاستيكي با عمق حدودا ۴۵ سانتيمتر وبه قطر ۵۰سانتيمراستفاده كرد واين كيسه‏ها را هم مي‏توان بهدو صورت در سالن پرورش جاي داد يا بصورت قفسه بندي كيسه‏ها را مي‏چينند واز فضاي كم بيشترين استفاده را مي‏كنند ويا اينكه كيسه‏ها را با فاصله‏هاي مناسب در كف سالن در كنار همديگر مي‏چينند كه در روش قفسه‏اي خيلي با صرفه است .

ميزان رطوبت كمپوست در روش كيسه‏اي در مقاسيه با ساير روشها كه در آنها ( ۶۵ الي ۷۰% ) است در روش كيسه‏اي بايد كمتر باشد حدود ۶۲ الي ۶۵ % زيرا در روش كيسه‏اي چون قطر كمپوست زياد است وممكن است درجه حرارت داخل كمپوست بالا رفته و باعث ايجاد خسارت شود .

              

                  تصویر۲۰ و ۲۱ و ۲۲ ) کشت قارچ دکمه ای در کیسه پلاستیکی

 

         

                                                    تصویر۲۱

              

    

تصویر ۲۲

۲۰ )     كشت قارچ دكمه‏اي به روش پشته‏اي : اين روش كاشت قارچ دكمه‏اي عين همان روش كشت قارچ صدفي است كه قبلا شرح داده شده است .

            

               تصویر ۲۳) کشت قارچ دکمه ای بصورت ردیفی

۲۱) انواع روشهاي بذر پاشي در قارچ دكمه‏اي :

بذرويا مايه قارچ معمولا به يكي از روشهاي ذيل در بستر كشت داده مي‏شود كه عبارنتد از

۱ ) ابتدا جعبه‏ها ويا كيسه‏هاي پلاستيكي را پر كمپوست كرده وسطح روئي آن را صاف مي‏كنند بعدا شيارهائي به عمق ۳  الي۵/۳ سانتيمتر و به فاصله۸ الي ۱۰  سانتينتر از همديگر در روي كمپوست ايجاد كرده ودر داخل اين شيارها مقداري بذر قارچ را ميريزند و در پايان روي آنها را با كمپوست مي‏پوشانند. كه اين روش كاشت را كاشت نقطه‏اي يا لكه‏اي مي‏گويند .

۲ ) دانه‏هاي بذر غلات حاوي ميسليومهاي قارچ را در سطح بستر پخش نموده وروي آن را با يك لايه‏ي نازكي از كمپوست پوشش داده مي‏شود كه اين روش كشت را كاشت يك لايه معروف است .

۳) ابتدا مقداري بذر قارچ را با مقداري كمپوست مخلوط نموده و خوب به هم مي‏زنيم تا بذر در تمام نقاط كمپوست پخش شود و در نهايت جعبه‏ها ويا كيسه‏هاي پلاستيكي را با اين تركيب پر مي‏نمائيم .

۴) آخرين روش كشت بذر قارچ در كمپوست روش كاشت دو لايه است بدين شكل كه ابتدا جعبه‏ها ويا كيسه‏ها را تا نصف از كمپوست پر مي‏كنند سپس يك لايه نازكي از بذر را در سطح روئي كمپوست مي‏پاشند و مجددا يك لايه ديگر كمپوست را روي بذور  اضافه مي‏كنند و اين كار را آنقدر ادامه مي‏دهند تا جعبه ويا كيسه پرشود .

بعد از كاشت بذور سطح بستر با ورقه هاي خيس روزنامه پوشانيده مي‏شود  ( تصویر ۲۵)  تا رطوبت آن را حفظ شود . در طي مراحل رشد بذر ( پنجه دواني بذر ) آب به طور مستقيم نبايد به محيط كمپوست اضافه شود .  

                   

                            تصویر ۲۴) کمپوست آماده در حال بذر زنی

 

تصویر۲۵ ) پوشانیدن سطح کمپوست با روزنامه مرطوب

۲۲) نحوه قرار دادن جعبه‏ها يا كيسه‏هاي محتوي كمپوست در سالن‏هاي پرورش :

بعد از مايه زني كمپوست جعبه‏ها ويا كيسه‏ها را در ۴  الي ۵  رديف بر روي همديكر چيده مي‏شوند كه البته رديفهاي بايد از سقف حدود يك متر وار رديف بعدي نيز يك متر فاصله داشته باشد تا عمل تهويه در آنها به راحتي صورت گيرد و بين هر رديف از جعبه‏هاي پرورشي روي هم قرار گرفته نيز بايد ۲۰   الي۲۵  سانتيمتر فاصله باشد تا اجراي اعمال مختلف از قبيل خاك دهي ، آب دادن و برداشت محصول در آنها به راحتي صورت گيرند .                                                                                                                                                                       

                  

 

 

                                       تصویر ۲۶  

                  

                                              تصویر ۲۷

        

                                    تصویر ۲۸

۲۳ ) هدف از خاك دهي روي كمپوست و نقش خاك پوششي را درقارچ دكمه‏اي.

۱ ) خاك پوششي تكيه گاه و لنگرگاه مناسبي را براي استقرار اندامهاي باردهي به وجود مي‏آورد

۲ ) در صورت عدم استفاده از خاك پوششي اندامهاي باردهي تشكيل نشده چرا كه خاك پوششي باعث تحريك ميسليومها شده و توليد اندامهاي باردهي مي‏كندودر صورت تشكيل نيز به علت نبودقدرت استقرار روي بسترافتاده وخشك مي‏شود

۳ ) خاك پوششي رطوبت لازم براي تشكيل و رشد اندامهاي باردهي قارچ را فراهم مي‏آورد .

۴ ) خاك پوششي از تبخير رطوبت بستردر زماني كه وجود آن بسيار حياتي است جلوگيري به عمل مي‏آورد.

 

۲۴ ) زمان خاك دهي :  به تدريج با رشد قارچ در كمپوست بوي مطبوع قارچ فضاي سالن را پرمي‏كند بطوري كه معمولا پس از 15 روز ميسليومهاي قارچ كاملا در كمپوست نفوذ كرده وكلني قارچ به صورت لكه‏اي در سطح بستر مشاهده  مي‏شود كه بتدريج به هم متصل شده ويك پوشش سفيد رنگ يكنواختي در سطح بستر تشكيل مي‏شود در اين موقع بايد سطح بستر با خاك پوششي مناسب پوشانده شود خاك پوششي يكي از مراحل اساسي در توليد وپرورش قارچ خوراكي است . خاك پوششي به منظور متوقف كردن رشد رويشي قارچ و وادار كردن ميسليومهاي قارچ به توليد اندامهاي باردهي مورد استفاده قرار مي‏گيرد.   خاك پوششي معمولا زماني مصرف مي‏شود كه مرحله پنجه دواني قارچ كامل شده وميسليومها حدود ۸۰% كمپوست را پوشانده باشد و اين مدت زمان بسته به عوامل مختلف از قبيل مقدار بذر مصرفي ، كيفيت بذر مصرفي ، كيفيت كمپوست ، شرايط پرورشي ، فرق ميكند و معمولا اين دوره حدود۱۵  روز طول مي‏كشد كه ريسه‏ها سطح كمپوست را بپوشاند وزمان خاك دهي رسيده باشد .

                

 

 

                             تصویر ۲۹

25 ) شرايط خاك پوششي كمپوست:  براي خاك پوششي بايد از مخلوط خاك سيلت لوم و خاك هوموس به نسبت يك به يك به عنوان يك خاك پوششي مناسب مورد استفاده قرار داد PH خاك پوششي در حدود۸  است واگر خاك پوششي تهيه شده PH اسيدي داشته باشد به آن مقداري سنگ گچ اضافه مي‏كنند خاك پوششي‏اگر به مدت زمان يك الي دو هفته بعد از آماده شدن در محل مخصوص نگهداري شود مقدار  PH  آن تغيير پيدا خواهد كرد وبه حدود ۵/۷ خواهد رسيد .

براي تهيه خاك پوششي مي‏توان از فرمولهاي ذيل استفاده كرد و خاك پوششي مناسبي را براي سالنها تهيه نمود.                              

۱ ) خاك رسي لوم + كود گاوي كاملا پوسيده به نسبت يك به يك

۲ ) خاك رسي لوم + كود گاوي كاملا پوسيده + كمپوست مصرف شده ( حداقل دو سال مانده باشد ) به نسبت دو به يك به يك

۳ ) كمپوست مصرف شده + خاك رسي لوم به نسبت يك به چهار

با توجه به اينكه خاك پوششي معمولا به صورت يك لحاف براي سطح بستر عمل مي‏كند و ممكن است باعث افزايش درجه حرارت بستر شود لذا براي  جلوگيري از اين امر معمولا قبل از عمليات خاك دهي درجه حرارت بستر را ۴  الي ۵  درجه گاهش مي دهند.

               

                                              تصویر ۳۰

۲۶) ضد عفوني خاك پوششي يا پاستوريزه كردن خاك پوششي براي از بين بردن عوامل زنده زيان آور مانند حشرات ، قارچها ، نماتودها ، باكتريها و غيره لازم است خاك پوششي استريل شود لذا در مراكزي كه امكان استفاده از بخار آب گرم وجود داشته باشد معمولا خاك پوششي را به مدت ۶ساعت با بخار آب در حرارت۶۰  درجه سانتيگراد پاستوريزه مينمايند و در سطح محدود مي‏توان از فرمالين براي ضد عفوني خاك استفاده كرد كه براي اين منظور خاك پوششي را در لايه اي به قطر ۱۵  سانتيمتر در روي زمين صاف وسيماني پهن نموده و روي آن فرمالين ۴% پاشيده ميشود وسپس لايه دوم و سوم انجام مي‏گيرد و فرمالين پاشي انجام مي‏گيرد سپس بلا فاصله بر روي آن پلاستيك كشيده و بعد از ۲  الي ۳ روز گاز فرمالين كاملا در لايه‏هاي خاك نفوذ كرده و آن را استريل مي‏كند. معمولا براي ضد عفوني يك متر مكعب خاك پوششي حدود ۶۰۰  الي ۷۰۰ ميلي ليتر فرمالين ۳۷ %  در ۱۰ ليتر آب نيار است

خاك پوششي كه به وسيله فرمالين ضد عفوني مي‏شود بايد فاقد هر گونه كلوخه بوده و داراي رطوبت مناسب باشد ( نه زياد خشك ونه  زياد مرطوب بطوري كه باعث به هم چسبيدن ذرات خاك شود ) در طي مدت زمان استريل كردن درجه حرارت خاك پوششي بايد بين ۱۸  الي ۲۴ درجه سانتيگراد باشد پس از اتمام عمليات استريل و قبل از استفاده خاك پوششي بايد كاملا تهويه شود به گونه اي كه هيچ اثري از گاز فرمالين در آن ديده نشود .

خاك پوششي قبل از استفاده بايد داراي رطوبت مناسب وكافي داشته باشد .وجود رطوبت اضافي در خاك پوششي عمل پخش آن را در سطح بستر را مشكل ساخته وكمبود رطوبت نيز باعث بروز مشكل در مرحله پنجه دواني و نفوذ قارچ در خاك پوششي مي‏شود در صورت خشك بودن خاك لازم است با احتياط كامل آب پاشي روي خاك پوششي صورت گيرد تا شرايط لازم براي رشد قارچ فراهم شود معمولا براي اندازه گيري مقدار رطوبت خاك پوششي قبل از مصرف آن را با دست آزمايش مي‏كنند به اين صورت كه مقداري خاك را بين دو انگشت شصت وسبابه فشار مي‏دهند اگر خاك در اثر فشار دو انگشت به هم چسبد، ولي هيچگونه آبي از آن خارج نشد، رطوبت مناسب است .

خاك پوششي را معمولا به قطر ۴  الي ۵  سانتيمتر بر روي سطح كمپوست قارچ پخش مي‏كنند و بايد از خشك شدن سطح خاك پوششي جلوگيري نمود .

۲۷ )  مراقبتهاي لازم از بستر بعد از خاك دهي : 

پس از عمليات خاك دهي بايد شرايط را براي رشد ميسليومهاي قارچ در خاك پوششي فراهم شود و اين شرايط عبارتند از :

۱ )تامين رطوبت داخل سالنهاي پرورشي در حدود 100%

۲ )تهويه هوا سالنها از وجود گاز CO2  

۳ ) تنظيم درجه حرارت يك نواخت سالن ها بين ۲۳ الي ۲۵ درجه سانتيگراد

شرايط فوق الذكر بايد تا زماني كه ميسليومهاي قارچ بطور كامل سطح بستر ( خاك پوششي ) را بپوشاند، ادامه پيدا كند . بعد از اين مرحله كه ميسليومها سطح خاك پوششي را پوشاند بايد شرايط را طوري تغيير داد كه قارچ از مرحله رويشي وارد مرحله زايشي ( توليد اندامهاي باردهي) شود .

                           

                           تصویر ۳۱ و۳۲ جعبه های پر شده از کمپوست تلقیح شده

 

    

                                              تصویر ۳۲

 ۲۸ )  تهويه هواي سالنهاي پرورشي :

توليد محصول قارچ دكمه اي بشدت تحت تاثير شرايط محيطي موجود در سالنهاي اوليه پرورشي قرار دارد بطوري كه تغيير ناگهاني در شرايط سالن پرورش گرههاي در روي ميسليوم قارچ بوجود مي آيد براي اين منظور عمل تهويه با هواي آزاد صورت گرفته و ظرف ۲  روز حرارت سالن را به ۱۶ الي ۱۸ درجه مي رسانند و اولين نشانه هاي تشكيل اندام باردهي با تشكيل ميسليومهاي ضخيم شروع ميشود پس از اين مرحله اندامهاي باردهي شبيه ته سنجاق ظاهر ميشود و اين مرحله ( ته سنجاقي ) معمولا ۲۵ روز بعد از بذر پاشي اتفاق مي‏افتد و در شرايط خنك اين مدت در ۳۵ روز  ظاهر ميشود .البته در طول اين مدت بايد رنگ كمپوست قهوه اي روشن باشد و بوي قارچ از آن استشمام شود در غير اين صورت بايد كمپوست را از نظر آلودگي دقيقا مورد بررسي قرار گيرد .

مرحله دكمه‏اي مرحله‏ايي استراحتي است و قارچ ممكن است در اين مرحله براي مدت ۴ الي۶ روز يا بيشتر هيچگونه رشدي نداشته باشد پس از آن رشد سريع كلاهك آغاز مي‏شود چنانكه به هر علتي تهويه زودتر از موعود مقرر صورت گيرد ويا اينكه سطح خاك پوششي بيش از حد خشك باشد اندامهاي باردهي معمولا در حد فاصل خاك وكمپوست تشكيل مي‏شوند در هنگام هوادهي سالنها اگر هواي كافي وارد سالن شود ميزان گاز كربنيك موجود در سالن كاهش مي‏يابد در نتيجه تمامي اندامهاي باردهي قارچ به طور يكنواخت رشد كرده و ميزان محصول افزايش مي‏يابد لذا زمان بيشتري براي برداشت چين اول لازم است و برعكس اگر هوادهي زودتراز موقع مناسب ويا به صورت ناقص انجام شود رشد به صورت يك نواخت نبوده و اندامهاي باردهي در مراحل رشدي مختلف روي سطح بستر مشاهده مي‏شود براي به دست آوردن حداكثر محصول عمل تهويه بايد در تمامي سالنها به صورت يكنواخت صورت گرفته وشرايط محيطي سالنها نيز در تمامي مراحل رشد اندام باردهي كاملا ثابت ويكنواخت نگه داشته شود . بهترين درجه حرارت براي رشد قارچ در اين مرحله ۱۸  است وباكاهش درجه حرارت ميزان رشد قارچ نيز كاهش مي‏يابد بطور كلي حداكثر محصول در درجه حرارت ۱۴  الي ۱۸  درجه شانتيگراد به دست مي‏آيد در اين درجه حرارت اندام باردهي قارچ طي۸ الي ۱۰  روز به حداكثر رشد از نظر وزن واندازه رسيده و آماده برداشت مي‏شود.  

۲۹ ) زمان برداشت محصول

برداشت زماني صورت مي‏گيرد كه كلاهك قارچ در حد مطلوب رشد كرده ولي باز نشده باشد يعني تيغه‏هاي زير كلاهك مشخص نباشد ( تصویر  ۳۵ )  در اين زمان معمولا سطح كلاهك پهن شده و قطر آن به  ۳/۵   الي ۷  سانتيمتر ميرسد. برداشت قارچ بعد از باز شدن چتر قارچ( كلاهك ) ( تصویر ۳۴ ) باعث پايين آمدن كيفيت آن مي‏شود وامكان نگهداري وبازار پسندي آن پايين مي‏آيد.

 

 

 

     

       تصویر ۳۴                                             تصویر ۳۵

۳۰ ) اصولي كه در موقع برداشت قارچ دكمه‏اي بايد دعايت شود .

با توجه به اينكه قارچ محصول فوق العاده ظريف وحساسي است وپس از برداشت بتدريج كيفيت خود را از دست مي‏دهد لذا برداشت و جابجائي ونگهداري آن بايد با كمال دقت و مراقبت اجرا شود چرا كه وارد شدن هر گونه فشار و ضربه به قارچ باعث قهوه‏اي شدن كلاهك شده و بازار پسندي آن را به شدت كاهش مي‏دهد وبه منظور حفظ كيفيت محصول رعايت موارد ذيل لازم وضروري است .

۱) درهنگام چيدن قارچ بايد توجه داشت كه به كلاهك فشار بيش از حد وترد نشود واز تماس بيش از حد دست به آن نيز خودداري شود.

۲) قارچها در هنگام برداشت مستقيما در ظروف بسته بندي قرار گيرد و از تجمع محصول به صورت توده خودداري شود

۳) قبل‏از برداشت محصول از آبياري بسترخودداري شود زيرا اين عمل باعث پخش ذرات خاك بستر برروي كلاهك قارچ وكثيف شدن آنها مي‏شود .

۳۱ ) روشهاي برداشت قارچ  دكمه‏اي :

براي چيدن قارچ دكمه‏اي دو روش وجود دارد  الف ) به وسيله دست ابتدا كمي بر روي كلاهك قارچ به سمت بستر فشار داده و سپس به آرامي آن را پيچ مي‏دهند و به طرف بالا مي‏كشند تا از خاك خارج شود چنانچه ذرات خاك وميسليوم به كلاهك چسبيده باشد با يك كارد تيز بريده و كلاهك را تميز مي‏كنند.

ب ) كلاهكهاي رسيده قارچ را با يك كارد تيز وتميز از سطح خاك بريده و جمع آوري مي‏كنند و اگر بقايايي از قارچهاي برداشته شده در كمپوست ( بستر ) باقي مانده باشد بايد حتما آنها را خارج كرده واز محيط دور نمائيم و محل خارج كرده كه گود شده است را با كمپوست تميز پرنمائيم .

                  

        

                   تصویر ۳۶ نحوه برداشت قارچ دگمه ای با دست

         

 

تصویر ۳۷ نحوه برداشت قارچ دگمه ای وبریدن ته پایه قارچ با چاقو را نشان می دهد 

۳۲ ) اصول بسته‏بندي :

با توجه به اينكه قارچ تازه را نمي‏توان بيش از ۴۸ ساعت در شرايط طبيعي نگهداري نمود چرا كه درجه حرارت بالا موجب خشك شدن قارچ و قهوه‏اي شدن بافت قارچ وباز شدن كلاهك و طويل شدن ساقه قارچ و چروكيدگي بافتهاي قارچ ودر آخر احتمال آلودگي پيش خواهد آمد ولي مي‏توان قارچ را در داخل يخچال با دماي ۴ درجه سانتيگرادبه مدت ۶ الي ۷ روز  نگهداري نمود لذا جهت كاهش دادن ميزان خسارت وارده قارچ‏ها را بلافاصل بعد از برداشت در ظروف يك بار مصرف پلاستيكي با حجم  200 و400 و1000 گرمي بسته بندي كرده و سطح بسته را بوسيله يك لايه سيلوفن پوشش مي‏دهندو به بارار عرضه مي‏كنند

  

 

تصویر ۳۸ )  بسته بندی وآماده ارسال قارچ به سایر نقاط

      

تصویر۳۹) انتقال جعبه های حامل قارچ از سرد خانه کارخانه به بازار فروش

 

۳۳ ) روش‏هاي تبديل و نگهداري قارچهاي دكمه‏اي  

همانطوري كه در بخشهاي قبلي متذكر شديم قارچ محصولي است كه خيلي زود فاسد مي‏شود لذا براي نگهداري آن بعد از برداشت بايد تدابري انديشيد كه مدت زمان نگهداري آن را افزايش داد وامروزه در مورد نگهداري قارچ با توجه به ارزش غذائي كه دارد روشهاي مختلفي ابدا شده است كه در ذيل به چند مورد آنها اشاره مي‏كنيم .

A ) خشك كردن  B) منجمد كردن   C )نگهداري در مايعات  (  D كنسرو كردن

الف ) خشك‏كردن: قارچ بسادگي امكان‏پذير است دركارخانجات قارچ خشك‏كني معمولا قارچ را در يك رديف برروي سينيهاي بزرگ پهن كرده وبراي چند ساعت آنها را در معرض هوا ي ۵۵  الي ۶۰ درجه قرارمي‏دهند وبه اين ترتيب رطوبت قارچ تا ۱۲ درصد كاهش مي‏يابدپس‏از اينكه قارچ خشك شد دربسته‏هاي غيرقابل نفوذ به هوا بسته‏بندي كرده ودر جاي خنك و خشك نگهداري مي‏كنند واين قارچ براي مدت يكسال قابل نگهداري است.

ب ) منجمد كردن : منجمد كردن قارچ يكي ديگر از روشهاي نگهداري قارچ مي‏باشد و براي اين كار قارچها را بعد از برداشت ابتدا تميز شسته ودربسته‏هاي مربوطه قرار مي‏دهند و بسته بندي مي‏نمايند وبعد بسته‏ها را وارد ازت مايع  ۱۲۰  درجه سانتيگرادكرده و حدود۶ دقيقه درداخل ازت نگه مي‏دارند بعد از زمان فوق از ازت خارج كرده وداخل فريزويا اطاقكهائي كه دماي داخل آنها ۲۵  درجه است قرار داده وتازمان عرضه واستفاده بسته‏ها در آنجا باقي مي‏ماند .

ج ) نگهداري در مايعات : براي اين منظور در بعضي كارخانجات اقدام به نگهداري قارچ در داخل مايعات همانند خيار شور وساير محصولات مي‏كنند كه محلول آن داراي تركيبات بخصوصي با غلظت متفاوت وبدين ترتيب قارچ تا مدت ۲۰  الي ۲۵ روز در درجه حرارت ۲۱ الي ۲۸ درجه نگهداري كرد بدون اينكه هيچگونه تغييري در آن به وجود آيد .

د) كنسرو كردن قارچ : اين روش نگهداري قارچ هم كه به تازگي ابداع شده است ويكي از موفق‏ترين روشهاي نگهداري قارچ مي‏باشد كه خود داراي مراحل مختلفي مي‏باشد .  

  

 

قارچ ثناء آمادگی خود را جهت برگراری کلاسهای تئوری وعملی آشنائی با اصول تولید وپرورش قارچهای صدفی و دکمه ای در تمام ادارات . سازمانها . کارخانجات ، مدارس و دانشگاههای سراسر کشور  اعلام میدارد لطفا با ما به روشهای ذکر شده در پلهای ارتباطی با ما در ارتباط باشید.

 

 

         (( موفقیت هر ایران در هر نقطه دنیا ودر هر زمینه‏ای آرزوی ماست )) 

                                 ** موفق و سر بلند باشید    **

 

 

 

 

 

 

                

تقاضامندیم با ابراز نظرات وپیشنهادات سازنده خود ما را در جهت ارائه هر چه بهتر خدماتمان به شما هموطنان عزیز یاری نمائید .


موضوعات مرتبط: آموزشهای‏ غیرحضوری‏‏ تولید و پرورش ‏قارچ‏ دکمه‏ ای
[ سه شنبه 1385/11/03 ] [ 3:3 PM ] [ ناصر وکیلی ]

.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ